Arama motorları (search engine), internet kullanıcılarının milyonlarca web sayfası arasından aradıkları konudaki içeriklere en kolay ve en hızlı bir biçimde ulaşabilmelerini sağlamayı amaç edinmiş web şileleridir.
Arama motorlarının çalışma şekli; arama motoru kullanıcılarının, hakkında bilgi aradıkları konulara ilişkin birtakım sözcük ve sözcük öbeklerini kullanarak arama yapmaları esasına dayanır. Arama neticesinde en yakın sonuçlardan başlayarak içerikler (bağlantılar) listelenir. Arama motorları, bu sıralamayı birçok kıstastan oluşan algoritmaları ile belirlerler.
Günümüzde mevcut irili ufaklı birçok arama motoru içerisinde Google çok büyük oranda pazara hakim durumdadır. Google‘ ın ülkemizdeki kullanım oranı ise, sunduğu Türkçe hizmetlerinin çokluğu nedeniyle dünya ortalamasının da üstündedir. Bu sebeple kitabımızda diğer arama motorlarının yanı sıra Google‘ı hedef alan optimizasyon çalışmaları üzerinde daha fazla duracağız.
Resimde görüldüğü gibi, pazarın büyük bir kısmını Google elinde bulundurmakta ve pazarın tamamına yakını üç firma arasında paylaşılmış durumdadır.
Ziyaretçilerine milyonlarca sayfa arasından aradıkları konudaki içerikleri sunan arama motorları, bu hizmeti, web sayfalarını spider, bot vb. programlarla dolaşıp, buldukları sayfaları yüksek kapasiteli sunucularında indeksleyerek gerçekleştirirler.
Arama Motorlarının Amacı
Arama motorlarının ana kâr modeli, reklam gelirleridir. Genellikle modelin temel yapısı gösterilen reklamlara tıklama başına ya da gösterim sayısına göre ödeme yapılması mantığına dayanır. Dolayısıyla arama motorları genelde verdikleri arama hizmetlerini ücretsiz olarak sunarlar.
Bu noktada arama motorları arasında kullanıcılarına daha hızlı ve daha doğru sonuçlar sunabilmek adına kıyasıya bir rekabet olduğunu söyleyebiliriz. Arama sonuçlarında gösterilecek başarı, arama motorunun kullanıcı sayısını ve kullanılma sıklığı artıracak, bu da uygulanan gelir modeline bağlı olarak karlılık oranını artıracaktır.
Başta Google olmak üzere büyük arama motorları, teknolojilerini oldukça ileri seviyelere taşımış bulunmaktadırlar. Dolayısıyla sizler, arama motorlarının en büyük hedeflerinin başında kullanıcılarına doğru ve işe yarar sonuçlar sunmanın geldiğini, bu sebeple de spam olarak adlandırılan sadece arama motorlarında yükselmek amacıyla hazırlanmış sahte içerikleri eleme konusunda uyguladıkları yöntemlerin oldukça gelişmiş olduğunu unutmamalı ve içeriklerinizi bu spam filtrelerine düşmekten korumalısınız. Bu durumun, özellikle web sitelerini arama motorlarında kısa sürede yükseltmek isteyenlerin sıklıkla düştükleri bir hata olduğunu unutmayalım. (Konunun detayları ilerleyen bölümlerde bulabilirsiniz.)